Een kopje community

sep 27, 2019

Klimaatverandering en harde handel leggen wereldwijd druk op de koffieproductie. En dan vooral op boeren en op de natuur. Directe(re) handel, nauwer contact en hulp bij onderwijs en ontwikkeling zijn oplossingen om koffiefamilies betere perspectieven te bieden. Van Fairtrade Originals Community Coffee gaat er meer geld naar de boeren. En dat heeft impact.

 

Tekst Sophie Fleur Jongebloed      Fotografie Pieter Bas Bouwman     Video Jonathan Doornenbal

Koffiecommunity’s & generaties

 

De koffiestruiken van de trotse opa gaan binnenkort over op zijn kleinkinderen. Elke generatie hier is zo’n beetje geboren in een zak koffie, dus de jeugd kent de uitdagingen van de koffieteelt als geen ander en dat schrikt velen af. Het merendeel trekt weg van de

Colombiaanse koffieplantages, op zoek naar meer inkomenszekerheid, bijvoorbeeld

in de stad. Het voortzetten van de koffieplantages is weliswaar hun droom, maar het ontbreekt deze generatie aan een duurzaam toekomstperspectief.

Om verandering te brengen is focus op de kwaliteit van koffie en het plantagewerk alléén niet voldoende, vindt Fairtrade Original. Want de kern zit niet alleen in de boon zelf maar vooral ook in de betrokkenheid van de koffieboeren en hun diepgewortelde gemeenschap.

Voor een duurzame koffieketen, lees: een koffieketen waarvan de volgende generatie ook moet kunnen leven, is educatie de sleutel, aldus Fairtrade Original. Daarom verbindt Community Coffee de consument rechtstreeks met de gemeenschap van de Colombiaanse koffieboeren.

Met de bonus op een pak Community Coffee worden namelijk de trainingen voor Red Ecolsierra gefinancierd. Onderwijs leert jonge koffieboeren koffie telen in harmonie met de natuur. Er worden lessen gegeven over koffiekwaliteit om de smaak van de boon, en die van de consument, te doorgronden. En ze worden aangemoedigd hun blik te richten op andere aspecten binnen de koffiebranche, zoals (koffie)toerisme, koffiecuppen en het houden van bijen. Zo worden de nieuwe koffieboeren minder afhankelijk van alleen de oogst – die maar eens per jaar wordt opgebracht en ook zo maar eens kan mislukken.

Video Koffiecommunity’s & generaties

Koffieketen & impact

 

Lange tijd waren de dichtbegroeide koffieplantages van Colombia het speelveld van guerrillabeweging FARC, een no-go zone. Sinds eind 2016 is het helse geweld dat er zich afspeelde weliswaar beëindigd, maar het herstellen van de koffieplantages en het Colombiaanse imago blijkt lastiger dan gedacht. Teruggaan naar de koffiehandel zoals deze vroeger was, is geen optie; de koffieketen telt te veel marge slurpende schakels om boeren een duurzame toekomst te bieden. En de wereldkoffieprijs ligt voor de Colombianen onder hun kostprijs.

Fairtrade Original stelde zich ten doel om hulp te bieden; koffiebonen rechtstreeks bij de boeren afnemen. Specifiek bij de boeren van Red Ecolsierra, een koffiecoöperatie van 380 kleine boerenfamilies. Dankzij deze directe samenwerking tussen Fairtrade Original en de Red Ecolsierra boeren ontvangt de coöperatie een vaste prijs voor de koffiebonen in plaats van de dagelijks schommelende wereldprijs, wat de boeren en hun families minder afhankelijk maakt van de grillen van de markt. Daar boven op biedt Fairtrade Original verschillende premies voor de kwaliteitsinspanningen die de boeren leveren, zoals het biologisch telen, het gebruiken van duurzame landbouw methoden en het toezien op respectvolle werkomstandigheden voor de werknemers. Dat geld draagt bij aan het levensonderhoud van de families én aan het unieke ecosysteem van hun UNESCO leef- en werkgebied in de Sierra Nevada.

Dat laatste is een must, want zonder de ongerepte natuur met haar enorme biodiversiteit is er geen toekomst voor boer en bes. Wie Community Coffee koopt, investeert dus mee. Naast de standaardprijs én hierboven beschreven bio- en fairtrade premies ontvangt de coöperatie namelijk 44 eurocent extra per kilo Community Coffee. Dit bedrag wordt volledig in sociale projecten geïnvesteerd. Dat kunnen praktische landbouwtrainingen zijn, een mechanische droogmachine, of een simpele wasmachine om het huishouden te ontlasten. Door deze premie wordt het werk op de plantages rendabel, ook voor de volgende generatie koffieboeren.

Video Koffieketen & impact

Kwaliteit & koffiecultuur

 

Voor Community Coffee mengt Red Ecolsierra de bonen van de verschillende boeren tot een koffieblend voor de Nederlandse koffiedrinker. Precies zoals wij hem lekker vinden: notig en robuust, met chocolade- en niet teveel fruittonen. Die smaaknuances zijn verstopt in de natuur: in de bes, in het terroir van de koffieplant. Iedere finca produceert een eigen soort boon met een eigen smaakprofiel – net even anders dus dan de boon van de andere coöperatieleden. Want je moet weten dat de landschappen grenzend aan de Grote Oceaan en de Caribische Zee, doorklieft door de Andes-bergketen, groots en divers zijn in dit Zuid-Amerikaanse land.

Niet alleen op macroniveau – van tropisch regenwoud tot besneeuwde bergtop – maar ook op microniveau per boerenbedrijf. Daarom zijn de bonen van bijvoorbeeld boer Victor een tikje zoeter dan die van Annadelia. En moeten de bonen van Edwin (zie ook pagina 47) door de unieke ligging van zijn stuk grond langer rijpen. Alles wat dit prachtland herbergt proef je in Nederland terug in je koffie.De omgeving zit in de bes, en dus in de boon. De coöperatieleden weten dat de energie die ze in hun plantages steken, rechtstreeks te herleiden is in de smaak van de koffie.

Goede zorg voor de grond en de planten is daarom essentieel. Dat begint bij de compost. Dankzij Red Ecolsierra hebben de boeren het belang geleerd van natuurlijke compost, verkregen door de bladeren en de rode schillen van de koffiebessen. Daarnaast is water – dat gefilterd moet worden – van belang om de plantage schoon te houden. Ook het plukproces is bepalend voor de uiteindelijke smaak van jouw koffie: alleen de rijpste rode koffiebessen worden geplukt. Daarnaast houdt de koffieboer 30 procent ruimte voor andere gewassen, om de bodem te verbeteren en de biodiversiteit te bevorderen. Het is een wisselwerking: wat de boer zaait op zijn plantage, oogsten wij thuis in ons vers gezette kopje koffie.

Video Kwaliteit & koffiecultuur

Pin It on Pinterest

Share This